Πώς το σχολείο, η οικογένεια και οι στοχευμένες παρεμβάσεις μπορούν να προλάβουν την εφηβική βία πριν γίνει κρίση.

Αν θέλουμε λιγότερα ακραία περιστατικά, οφείλουμε να επενδύσουμε σε ό,τι προηγείται. Η πρόληψη δεν είναι σύνθημα, είναι δομή.                Η πρόληψη της βίας δεν ξεκινά στο δικαστήριο. Ξεκινά πολύ νωρίτερα: στο σχολείο, στην οικογένεια, στην κοινότητα. Εκεί όπου διαμορφώνονται οι πρώτοι τρόποι ρύθμισης του συναισθήματος και της σύγκρουσης.

Τα σχολεία που λειτουργούν αποκλειστικά ως μηχανισμοί αξιολόγησης και ανταγωνισμού δυσκολεύονται να δουν εγκαίρως τα παιδιά που αποσύρονται, εκρήγνυνται ή περιθωριοποιούνται. Αντίθετα, σχολικά περιβάλλοντα που ενσωματώνουν τη συνεργασία, την τέχνη, τη μουσική και τη συλλογική δράση δημιουργούν πλαίσια έκφρασης και ανήκειν.

Σε τέτοια πλαίσια, η ένταση δεν εξαφανίζεται, αλλά μετασχηματίζεται. Ο θυμός βρίσκει λέξεις, η σύγκρουση βρίσκει όρια, η διαφορετικότητα δεν μετατρέπεται αυτόματα σε απειλή. Η πρόληψη απαιτεί επίσης στήριξη της οικογένειας, έγκαιρη διάγνωση δυσκολιών, χαρτογράφηση πληθυσμιακών ομάδων αυξημένου κινδύνου και διατομεακή συνεργασία υπηρεσιών. Χωρίς συνέχεια και συντονισμό, οι παρεμβάσεις παραμένουν αποσπασματικές.  Όταν η κοινωνία επενδύει μόνο σε «γρήγορες λύσεις» εκ των υστέρων, πληρώνει πολλαπλά το κόστος της καθυστέρησης. Με τα παιδιά, κάθε χαμένος χρόνος αφήνει αποτύπωμα.

Η επιλογή είναι σαφής, είτε θα συνεχίσουμε να διαχειριζόμαστε κρίσεις, είτε θα χτίσουμε συνθήκες που τις προλαμβάνουν.

Στον Κοχλία εργαζόμαστε καθημερινά με παιδιά, εφήβους και οικογένειες που βρίσκονται σε συνθήκες πίεσης, ρήξης ή αδιεξόδου. Γνωρίζουμε από πρώτο χέρι ότι οι ακραίες συμπεριφορές δεν εμφανίζονται χωρίς ιστορία και ότι καμία πράξη δεν μπορεί να αποκοπεί από το περιβάλλον που τη γέννησε. Η θέση μας είναι σαφής, η προστασία της κοινωνίας περνά μέσα από την προστασία των παιδιών.
Όχι μέσα από τη βιαστική ποινικοποίηση, αλλά μέσα από πολιτικές με συνέχεια, έγκαιρη παρέμβαση, στήριξη της οικογένειας, σχολεία που ακούν και δομές που λειτουργούν πριν η κρίση γίνει μη αναστρέψιμη. Η πρόληψη δεν είναι αφηρημένη έννοια. Είναι επιλογή.
Και με τα παιδιά, κάθε επιλογή αφήνει αποτύπωμα.

Λέξεις–κλειδιά: πρόληψη βίας, σχολείο και βία, ψυχική υγεία παιδιών, κοινωνική πρόληψη

Κυριακή Μερτζάνη

Σχεσιακή Ψυχοθεραπεύτρια – Σύμβουλος Ανθρωπίνων Σχέσεων
Επιστημονική Υπεύθυνη των Προγραμμάτων Πρόληψης Εκπαίδευσης και Αντιμετώπισης Κρίσεων.
Διευθύντρια του Ψυχοθεραπευτικού Εκπαιδευτικού Κέντρου Συμπληρωματικής Επιμόρφωσης  ΚΟΧΛΙΑΣ
Πρόεδρος της ΓΕΦΥΨΥ.
Τηλ. Επικοινωνίας: 6981058069